B U D O W A  G E O L O G I C Z N A

Zachodnią, północną i północno-wschodnią część Gminy Lyski i jej otoczenia zajmują osady czwartorzędowe, których podłoże stanowią osady trzeciorzędowe (miocen) wykształcone w postaci iłów plastycznych szarożółtych z warstwami piasków drobnoziarnistych. Podłoże południowo-wschodniej części gminy zbudowane jest z iłów, mułków, piasków i piaskowców mioceńskich. W podłożu czwartorzędu budującym obszar gminy nie występują utwory karbońskie. W podłożu czwartorzędu uwidacznia się kopalna trzeciorzędowa dolina Odry (głębokość dolin kopalnych dochodzi do 60 m) z wyraźnie wykształconymi dopływami: Suminą (40 m) i Rudą. Na obszarze gminy i jej otoczenia dominującymi utworami budującymi współczesną powierzchnię są utwory związane z okresem zlodowaceń (plejstocen).

Dość zwarte pokrywy glin zwałowych występują w okolicach wsi Raszczyce, Żytna, Nowa Wieś i Pstrążna.Występujące w północnej części gminy i na północ od niej wysoczyzny morenowe stanowią Wysoczyznę Gaszowicką (250-260 m n.p.m.) Dno doliny Odry ukształtowane jest na wysokości ok. 180-190 m n.p.m., natomiast dno doliny Suminy leży na wysokości 200-220 m n.p.m.

We wschodniej części gminy występuje węgiel kamienny, udokumentowane zostało złoże rezerwowe: Sumina. Na obszarze Gminy i jej obrzeża występują niewielkie lokalne złoża surowców skalnych. Złoża te były przedmiotem eksploatacji systemem gospodarczym. Część z nich jest nadal eksploatowana, lecz w większości z nich eksploatację zaniechano. O skali prowadzonej eksploatacji świadczą liczne wyrobiska (piaskownie i glinianki) rozmieszczone na obszarze gminy i jej obrzeża (piaskownie w Żytnej, Nowej Wsi, Adamowicach; żwirownie w Pstrążnej; glinianki w Suminie).